اجراي تازه ترين قسمت ازبرنامه نود كه پرسابقه ترين برنامه اختصاصي تحليل فوتبال در تلويزيون ايران محسوب مي شود و برخي كارشناسان آن را پربيننده ترين برنامه تلويزيون خوانده اند، جنجال ايجاد شده بر سر آن را وارد مرحله تازه اي كرد.
اين جنجال كه سابقه آن به سه هفته پيش و انتقاد اين برنامه از "بي نظمي" در فدراسيون فوتبال باز مي گردد، به مناقشه اي تمام عيار ميان سازمان تربيت بدني و فدراسيون فوتبال از يك سو و برنامه تلويزيوني نود، عادل فردوسي پور مجري اين برنامه، و اكثر رسانه هاي ايران از سوي ديگر بدل شده است.
بحران رسانه اي ايجاد شده كه با ممانعت از فعاليت خبرنگار برنامه 90 پس از مسابقه فوتبال پزسپوليس و فولاد خوزستان شكلي رو در رو گرفت باعث شد تازه ترين قسمت اين برنامه به شكلي متفاوت از معمول اجرا شود.
سكوت اعتراض آميز فردوسى
پس از مناقشه اخير سازمان تربيت بدنى و فدراسيون فوتبال با برنامه ۹۰ و "تحريم" اين برنامه پرطرفدار از سوى فدراسيون، بسياري دوشنبه شب (سى ام دى ماه ۱۳۸۷) منتظر واكنش عادل فردوسى پور، مجرى و تهيه كننده ۹۰ نسبت به اتفاقات اخير بودند.
اما فردوسى پور در برنامه اش۹۰ هيچ اشاره اى به اتفاقات روزهاى گذشته كه به طور گسترده اى در مطبوعات ايران بازتاب پيدا كرده بود نداشت و تنها به گفتن اين جمله بسنده كرد :"در روز هاى گذشته حرف و حديث اى زيادى درباره ما وجود داشته، اما فعلا مصلحت ديده نشده كه در اين باره صحيت كنيم."
البته او در انتهاي برنامه در هنگام خداحافظى چند ثانيه اى به جو بوجود آمده اعتراض كرد و به صورت غير مستقيم عنوان كرد تنها در شرايطى به فعاليت خود در ۹۰ ادامه مى دهد كه اين محدوديت ها برچيده شود و بتواند آزادنه به نقد بپردازد.
فردوسى پور كاملا بى روحيه برنامه را اجرا كرد و اثرى از خوشرويى و بذله گويى هاى هميشگى اش نبود؛ حتى قسمت معرفى بازى هاى ليگ كه يك بخش طنز است حذف شده بود و در امرى بى سابقه در طول برنامه با هيچ مسوولى تماس تلفنى گرفته نشد و به غير از كارشناس داورى ميهمانى ديگر هم در استوديو حضور نداشت.
هرچند كه در آخر برنامه فرصت كوتاهى در اختيار امير حاج رضايى ، كارشناس فوتبال قرار گرفت تا از تحريم ۹۰ انتقاد كند، اما هرگز اين موضوع مهم مورد موشكافى قرار نگرفت.
برنامه ۹۰ بر خلاف ۱۰ سال گذشته با اجراى سرد فردوسى پور زودتر از هميشه به پايان رسيد و به نظر مى رسيد مجرى و تهيه كننده اين برنامه قصد داشت با اين اجراى بى روحيه و رفع تكليفى خود اعتراض خود را به وقايع اخير نشان دهد و به نحوى نشان دهد كه مجبور به سكوت شده است.
متهم به "تضعيف نظام"
در عمر ده ساله برنامه نود به دفعات بين عادل فردوسى پور و مسوولان فوتبال اختلافاتى پيش آمده بود، اما هيچكدام به شدت اتفاقات اخير نبود.
عزيز محمدي فردوسي پور را بخاطر انتقاد از فدراسيون فوتبال به "تضعيف نظام" متهم كرد
ابتدا در نهم دى ماه مناقشه اى بين فردوسى پور و عزيز محمدى ، رئيس سازمان ليگ بر سر "بى نظمى" برنامه هاى فدراسيون به وجود آمد و اختلاف وقتى بالا گرفت كه آقاى محمدى، مجرى ۹۰ را به تضعيف نظام متهم كرد .
اتفاق مهم تر ۱۰ روز بعد رخ داد زمانى كه يك درگيرى لفظى تمام عيار بين فردوسى پور و محمد آخوندى ، سخنگوى سازمان تربيت بدنى به وقوع پيوست.
آخوندى هم فردوسى پور را به تخريب سازمان تربيت بدنى و حتى دولت متهم كرد.
البته در آنسو هم مجرى نود حملات سخنگوى سازمان را بى جواب نگذاشت و بلافاصله مورد حمايتي چشم گير از سوي رسانه ها و مسوولان صدا و سيما قرار گرفت.
على اصغر پور محمدى ، مدير شبكه سوم در گفتگو با خبر گزارى در اين باره گفت:"متاسفانه بعضى از مسئولين در پايههاى سازمان ورزش تحملشان كم است و پذيرش هيچ گونه انتقادى ندارند."
"برنامه ۹۰ برنامهاى است كه در روند بهبود و پيشرفت فوتبال كشور كار مىكند و تهيه كننده و مجرى آن هم بدون هيچ قصد و غرض و يا گرايش خاصى اين برنامه را بهطور سالم ساخته و به روى آنتن مىبرند. ماهيت برنامه ۹۰ انتقادى است و طبيعى است كه جنبههاى نقد و بررسى در آن پررنگتر باشد."
"از خداوند مىخواهيم تحمل آقايان را بيشتر و بر جنبه انتقادپذيرى آنها بيافزايد."
اكثر مطبوعات، خبرگزارى ها و برنامه هاى ورزشى هم به دفاع از فردوسى پور و انتقاد از آخوندى پرداختند و در اين ميان وبلاگ نويس ها هم وارد اين عرصه شدند و حمايت از مجرى ۹۰ را در دستور كار خود قرار دادند.
تحريم ۹۰
با حمايت مسوولان صدا و سيما از فردوسى پور درگيرى بين سازمان تربيت بدنى و نود شكلى جديدترى به خود گرفت و برخى روزنامه از آن به عنوان يك "جنگ علنى" نام بردند.
در سوى ديگر كيومرث هاشمى ، معاون سازمان تربيت بدنى در نامه اى به عزتالله ضرغامى رييس سازمان صداوسيما، اعتراض خود را به برخى برنامه هاى ورزشى اعلام كرد. در بخشى از اين نامه آمده: "متاسفانه در برخى برنامه هاى ورزشى شبكههاى مختلف صداوسيما با استفاده از روشهاى نامعقول و نامتعارف و ابراز نظرات شخصى مجريان سعى در مخدوش كردن وجهه ورزش و به تبع آن نظام داشته اند."
"عملكرد اين برنامهها دخالت آشكار و مستقيم در نحوه داورى (امرى بى سابقه در سرتاسر جهان)، تعيين تكليف براى همه دست اندركاران از ورزشكاران، مربيان گرفته تا مديران باشگاهها و فدراسيونها و غيره از طريق مسابقات معروف به sms (صرفنظر از اشكالات شرعى و حقوقى وارد به اينگونه مسابقات) تفرقه افكنى، اشاعه فرهنگ ناهنجارى ( مانند نمايش برخى صحنههاى خلاف عرف)، تضعيف هنجارها، تضعيف تيم ملى به هر شكل ممكن، تحقير و تمسخر افراد، استفاده دلخواه از هر گونه امكان در پخش تصاوير و صداها بنحوى كه باعث شرمندگى برخى نفرات در سيماى جمهورى اسلامى شود (كه كاملا مغاير آموزهها و ارزشهاى دينى ماست) بوده و بيشتر اوقات جهت دهى هاى يك طرفه و سازمان يافته كاملا محسوس است."
چند روز پس از اين اتفاقات چند روزنامه ورزشى از تحريم نود از سوى سازمان تربيت بدنى، فدراسيون فوتبال و دوباشگاه استقلال و پرسپوليس كه متعلق به سازمان تربيت بدنى هستند خبر دادند.
در ابتدا اين خبر از سوى مسوولان فدراسيون و سازمان تائيد نشد، اما چند روز بعد مشخص شد كه موضوع تحريم جدي است.
ابتدا نشانه هاى تحريم از روز جمعه و ديدار پرسپوليس و فولاد ديده شد. پس از آن بازى روزنامه نوشتند كه افشين پيروانى ، سرمربى پرسپوليس پس از بازى حاضر نشد با گزارشگر نود مصاحبه كند و حتى در كنفرانس مطبوعاتى عنوان كرد تنها در يك صورت حاضر به مصاحبه مى شود كه ميكروفون نود از جلوى او برداشته شود (البته در برنامه دوشنبه شب مشخص شد كه پيروانى دور از جمع رسانه ها به صورت اختصاصى با گزارشگر ۹۰ مصاحبه كرده است.)
از آنجا كه در ساير بازى هاى روز جمعه اتفاق مشابه اى رخ نداده بود همچنان ترديدهايى درباره تحريم نود وجود داشت تا اينكه روز شنبه در شيراز تحريم نود شكلى عملى و " علنى" به خود گرفت.
در جريان بازى برق شيراز و استقلال تهران از ورود گزارشگران نود به ورزشگاه حافظيه ممانعت شد، و هيچكدام از مربيان، مسوولان و بازيكنان دو تيم حاضر به مصاحبه با نود حتى در خارج از ورزشگاه نشدند.
اين خبر بلافاصله از سوى خبرگزارى ها و روزنامه ها منتشر شد ورسانه ها گزارش دادند كه بنا بر دستور سازمان تربيت بدنى و فدراسيون فوتبال نود تحريم شده است .
موافقان و مخالفان
با انتشار خبر تحريم در روز يكشنبه (بيست و نهم دى ماه) حتى عده اى از نماينگان مجلس هم در كنار كارشناسان ورزش از اين اقدام فدراسيون انتقاد كردند.
اما در آنسو على كفاشيان ، رئيس فدراسيون فوتبال در گفتگو با خبرگزارى ايسنا بدون اشاره به نام برنامه نود به انتقاد شديد از برخى برنامه هاى ورزشى تلويزيون پرداخت و گفت:"بعضى از برنامههاى تلويزيونى كارشان شده دو به هم زنى و انجام كارهاى خاله زنكى! متاسفانه بعضى از برنامه هاى تلويزيونى شيوه غلطى را در پيش گرفتهاند. اين وقت رسانه را مىگيرد و در هيچ جاى دنيا مرسوم نيست."
"در كجا سراغ داريد كه وقتى نهادى تصميمى مىگيرد، رسانهاى بخواهد با گذاشتن نظرسنجى در آن تصميمگيرى دخالت كند. اگر اين برنامههاى تلويزيونى ابزار در اختيار دارند ما هم ابزارى داريم كه بخواهيم از آن استفاده كنيم اما تنها خواستهمان اين است كه اصولى، منطقى و بىطرفانه برنامهها را اجرا كنند. با اين حال مىبينيم كه فوتبال را مسخره مىكنند."
موضوع داغ رسانه ها و حمايت مردمي
در روزهاى يكشنبه و دوشنبه ، تحريم ۹۰ به يكى از مباحث اصلى مطبوعات ايران تبديل شده بود و حتى در صفحات اول روزنامه هاى سياسى هم تيتر و عكس هايى در اين باره ديده مى شد.
قبل از برنامه دوشنبه شب بسيارى از طرفداران ۹۰ به حمايت از اين برنامه و مجرى اش پرداختند؛ عده اى در وبلاگ هاى خود به ديگران توصيه كردند كه دوشنبه شب با حضور فراگير در مسابقه SMS اين برنامه حمايت خود را از فردوسى پور نشان دهند.
عادل فردوسي پور بعنوان يكي از پرطرفدار ترين مجريان تلويزيون ايران شناخته مي شود
حتى روز دوشنبه SMS هايى منتشر شد كه در آن از دريافت كننده SMS دعوت شده بود كه با شركت در مسابقه نود كارى كنند كه در اين زمينه ركورد شكنى شود و آمار SMS ها از مرز دو ميليون عبور كند.
هفته گذشته (بيست و سوم دى ماه ۱۳۸۷) زمانى كه آمار شركت كنندگان در مسابقه SMS از مرز يك ميليون وچهار صد هزار نفر گذشت، فردوسى پور ضمن تشكر از بينندگان اين آمار قابل توجه را "معنى دار " دانست و نوعى طرفدارى از ۹۰ قلمداد كرد.
اما در برنامه دوشنبه شب مسابقه SMS به اتفاقات اخير ربطى نداشت و اختلال در سيستم ارسال SMS موجب شد كه نقشه طرفداران فردوسى پور براى حمايت از مجرى محبوبشان با ارسال SMS عملى نشود.
فردوسى پور در آخر برنامه اعتراض خود را دربه وجود آمدن اين مشكل علنى كرد و آن را غير طبيعى دانست. فردوسى پور كه از سوى طرفدارانش به محتاط نبودن شهرت يافته چرا اينگونه محتاط شده بود؟
احتمال داده مى شود كه مسوولان شبكه سوم سيما ، فردوسى پور را از هرگونه اظهار نظر منع كردند تا درگيرى به وجود آمده بين او و فدرسيون فوتبال خاتمه پيدا كند و به جاهاى باريكترى كشيده نشود.
در واقع اين يك نوع اعلام "آتش بس" يك طرفه از سوى صدا و سيما در اختلافات بوجود آمده بين آنها و سازمان تربيت بدنى قلمداد مى شود و معلوم بود كه فردوسى پور از آن رضايت ندارد.
در اين ميان اين نگرانى براى بينندگان ميليونى ۹۰ به وجود آمده آيا فردوسى پور در هفته هاى آينده هم مى خواهد به همين صورت محتاط و بى روحيه باشد و ديگر خبرى از صراحت لهجه و بى پروايى هاى او نخواهد شد؟ و از همه مهم تر آيا او به فعاليت خود در ۹۰ ادامه مى دهد؟
آبدیت : ۷ / ۱۱ /۸۷
